<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN"> <html> <head> <title>mechanika</title> <META content="text/html; charset=iso-8859-2" http-equiv="Content-type"> <meta name="description" content="jeszcze nie gotowa"> <meta name="keywords" content="jeszcze nie gotowa"> <link href="../style.css" rel="stylesheet" type="text/CSS"> <script language="JavaScript"> <!-- function move_in(img_name,img_nazwa) { document[img_name].src=img_nazwa; } function move_out(img_name,img_nazwa) { document[img_name].src=img_nazwa; } --> </script> </head> <body bgcolor="black" text="white" link="white" vlink="white" alink="white" leftmargin="0" marginwidth="0" topmargin="0" marginheight="0"> <table bgcolor="black" align="center" style="border-collapse:collapse; " cellspacing="0" width="100%"> <tr > <td width="50%" height="100" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> <td colspan="3" width="751" height="100" valign="top" style="border-width:0; border-color:#6600CC; border-style:solid; "> <p><img src="../obrazy/topbar.jpg"></p> </td> <td width="50%" height="100" valign="top" style="margin:0; padding:0;"> </td> </tr> <tr> <td width="50%" height="13" valign="top" bgcolor="black" > </td> <td colspan="3" width="751" height="13" valign="top" bgcolor="black" > <p>&nbsp</p> </td> <td width="50%" height="13" valign="top" bgcolor="black" > </td> </tr> <tr> <td width="50%" height="15" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> <td ><a href="spre_wentyl.html" target="_self" ><img src="../menu/spaw_menu/powrot.gif" align="left" style="border-width:0;"></a></td><td> <center><img src="../obrazy/spre.gif"> </td><td><a href="../index.html" target="_self" ><img src="../menu/spaw_menu/strona_glowna.gif" align="right" style="border-width:0;"></a></td> <td width="50%" height="15" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> </tr> <tr> <td width="50%" height="15" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> <td colspan="3" width="751" height="13" valign="top" bgcolor="black" style="border-width:0; border-color:#6600CC; border-style:solid; ">&nbsp;</td> <td width="50%" height="15" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> </tr> <tr> <td width="50%" height="15" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> <td class="tekst" colspan="3" width="751" height="13" valign="top" bgcolor="black" style="border-width:0; border-color:#6600CC; border-style:solid; "> <h4>Konstrukcja elementw spr|arek tBokowych</h4> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Do gBwnych zespoBw spr|arki tBokowej nale|: kadBub z Bo|yskami waBu korbowego, mechanizm napdowy zBo|ony z waBu korbowego, korbowodu, tBoczyska (z wodzikiem w spr|arkach wodzikowych) oraz cylinder z gBowic zaworow i - w spr|arkach obustronnego dziaBania - z dBawicami. Wiele z wymienionych elementw ma konstrukcj prawie taka sama jak w innych maszynach tBokowych, w szczeglno[ci w silnikach spalinowych. Zwrmy tu przeto uwag na pewne odmienno[ci, wBa[ciwe tylko dla spr|arek. Ze wzgldu na rozwizania mechanizmu napdowego spr|arki tBokowe dzieli si na wodzikowe i bezwodzikowe. W obu tych rozwizaniach spotyka si spr|arki o ukBadzie rzdowym widlastym V, W i VV, ktowym lub o poziomych osiach cylindrw, przy czym cylindry te mog by poBo|one z jednej lub obu stron waBu korbowego. </p> <p>Szersze zastosowanie znajduj obecnie ukBady wielocylindrowe V, W, VV, L oraz le|ce przeciwlegBe. Te ostatnie uBatwiaj obsBug, mo|na je ustawia w ni|szych pomieszczeniach, oraz wyr|niaj si dobrym wyrwnowa|eniem ukBadu korbowego, co umo|liwia zwikszenie prdko[ci obrotowej.</p> <center><span style="cursor:hand;" onClick="wnd=window.open('rysunki/2gd.html','new_w','height=450, width=350, top=0, left=0, scrollbars=yes, status=yes, toolbar=no, resizable=yes, location=no')"> <img src="rysunki/2g.gif" ><br></span> </center> <p align=center><span>Schematy ukBadw spr|arek</span></p> <p>Cylindry s wykonywane jako odlewy |eliwne lub staliwne; dla ci[nieD ponad 15 MPa - jako odkuwki ze stali wglowej lub stopowej. Cylindry stalowe i staliwne wyposa|a si w tuleje cylindrowe z |eliwa perlitycznego o dobrych wBa[ciwo[ciach [lizgowych i du|ej odporno[ci na [cieranie. ChBodzenie cylindrw powietrzem stosuje si przy maBych wydajno[ciach. Dla powikszenia powierzchni wymiany ciepBa z otoczeniem cylinder i gBowica zaworowa s tu odpowiednio u|ebrowane. ChBodzenie wod jest stosowane w spr|arkach o [redniej i du|ej wydajno[ci, przy czym cylinder ma podwjne [cianki, tworzce komory dla przepBywu wody. </p> <p>TBoki spr|arek maj bardzo r|norodn konstrukcj, zale|nie od typu i przeznaczenia spr|arki. TBoki tarczowe, stosowane w spr|arkach obustronnego dziaBania, s budowy zamknitej, a w spr|arkach jednostronnego dziaBania otwartej. W ukBadzie bezwodzikowym zadanie odpowiedniego prowadzenia przejmuje sam tBok, ktry ma wwczas odpowiedni cz[ prowadzc. SworzeD tBokowy Bczy tu tBok bezpo[rednio z korbowodem. W spr|arkach wielostopniowych typow konstrukcj s tBoki r|nicowe. W ostatnich stopniach spr|arek wysokiego ci[nienia s stosowane tBoki nurnikowe. TBoki wykonuje si jakko odlewy |eliwne lub ze stopw lekkich. TBoki uszczelnia si za pomoc spr|ynujcych pier[cieni, przewa|nie |eliwnych umieszczonych w rowkach wytoczonych na pobocznicy tBoka w liczbie od kilku do kilkunastu, zale|nie od r|nicy ci[nieD i prdko[ci obrotowej. W spr|arkach do gazw Batwopalnych, dwutlenku wgla i tlenu s stosowane uszczelnienia skrzane lub filcowe. W spr|arkach do gazw, ktre nie mog styka si z olejami (jak tlen czy powietrze w urzdzeniach spo|ywczych) s u|ywane wglowe pier[cienie uszczelniajce, nie wymagajce smarowania. </p> <center><span style="cursor:hand;" onClick="wnd=window.open('rysunki/3gd.html','new_w','height=450, width=350, top=0, left=0, scrollbars=yes, status=yes, toolbar=no, resizable=yes, location=no')"> <img src="rysunki/3g.gif" ><br></span> </center> <p align=center><span>PrzykBady konstrukcji tBokw</span></p> <p>DBawnice tBoczysk uszczelniaj przej[cie tBoczyska przez pokryw cylindra w spr|arkach dwustronnego dziaBania. Dawniej u|ywane szczeliwo, baweBniane, azbestowe(wyjtkowe sytuacje) lub skrzane stosuje si obecnie w przypadku, korozji uszczelnieD metalowych. Typowe obecne rozwiazanie to dBawice komorowe z pier[cieniami uszczelniajcymi, wykonanymi z |eliwa, brzu, wylewane biaBym metalem lub sporzdzone ze specjalnie prasowanego grafitu. DBawice metalowe s smarowane pod ci[nieniem. W bezwodzikowych spr|arkach o szczelnej skrzyni korbowej jest te| wymagane uszczelnienie wyj[cia waBu dlawnic (np. w spr|arkach chBodniczych freonu lub amoniaku). </p> <center><span style="cursor:hand;" onClick="wnd=window.open('rysunki/4gd.html','new_w','height=450, width=350, top=0, left=0, scrollbars=yes, status=yes, toolbar=no, resizable=yes, location=no')"> <img src="rysunki/4g.gif" ><br></span> </center> <p align=center><span>DBawica komorowa niskiego ci[nienia z pBaskimi pier[cieniami metalowymi</span></p> <center><span style="cursor:hand;" onClick="wnd=window.open('rysunki/4gd_.html','new_w','height=450, width=350, top=0, left=0, scrollbars=yes, status=yes, toolbar=no, resizable=yes, location=no')"> <img src="rysunki/4g_.gif" ><br></span> </center> <p align=center><span>Zawr samoczynny pBywakowy</span></p> <p>Rozrzd spr|arki sBu|y do otwierania i zamykania we wBa[ciwym czasie poBczenia cylindra spr|arki z przewodami ssawnym i tBocznym. WBa[ciwe dziaBanie rozrzdu ma zasadniczy wpByw na prac spr|arki. Stosowane s nastpujce rodzaje rozrzdu: z zaworami samoczynnymi; z suwakami sterowanymi w sposb wymuszony, gBwnie w pompach pr|niowych; ze szczelinami sterowanymi tBokiem (wyBcznie w maBych spr|arkach) oraz rozwizania mieszane. Najcz[ciej s stosowane (i maj gBwne znaczenie) zawory samoczynne, ktre otwieraj si i zamykaj wskutek r|nicy ci[nieD po obu stronach zaworu, tj. r|nicy midzy okresowo zmiennym ci[nieniem w cylindrze oraz w przybli|eniu staBym ci[nieniem w przewodach ssawnym i tBocznym. Istnieje wiele konstrukcji zaworw samoczynnych, przy czym zwykle zawr taki skBada si z nastpujcych podstawowych elementw: gniazda 1, w ktrym s wykonane kanaBy prowadzce czynnik oraz odpowiednio uksztaBtowane powierzchnie uszczelniajce (przylgnie); elementu ruchomego 3 w formie pBytki, pier[cienia, listwy, kulki, grzybka itp., zamykajcego i otwierajcego kanaBy w gniezdzie; ogranicznika wzniosu 2 elementu ruchomego. Zale|nie od typu zaworu wystpuj tak|e elementy dodatkowe, jak np. spr|yna dociskajca element ruchomy do siodBa, pBytki lub spr|yny tBumice drgania elementu ruchomego oraz elementy mocujce, ustalajce czy prowadzce poszczeglne cz[ci zaworu. S te| stosowane tzw. zawory samospr|ynujce, w ktrych element zamykajcy, wykonany ze stali spr|ynowej, speBnia jednocze[nie funkcje kilku z wymienionych elementw. MaBy skok w poBczeniu z niewielk mas elementw ruchomych zaworw samoczynnych sprzyja szybkim zmianom ich poBo|enia, a wic osiganiu znacznych prdko[ci obrotowych spr|arki. Jednak dalsze zwikszanie prdko[ci obrotowej jest ograniczone wBa[nie prac zaworw samoczynnych.</p> <p>Smarowanie spr|arki obejmuje zasadniczo dwa ukBady smarowania: gBadzi cylindra i dBawnic oraz mechanizmu korbowego. Stosuje si tu r|ne oleje (z wyjtkiem spr|arek bezwodzikowych, w ktrych mgBa olejowa, wytworzona w skrzyni korbowej, smaruje rwnie| gBadz cylindra). Mechanizm korbowy jest smarowany rozbryzgowo (w mniejszych spr|arkach) lub pod ci[nieniem. Smarowanie gBadzi cylindra jest realizowane za pomoc rozpylonego oleju wtryskiwanego do przewodw ssawnych spr|arki lub przez okresowe doprowadzanie oleju do gBadzi i do dBawnic za pomoc pompy wielotBokowej o regulowanej wydajno[ci. Widzimy wic, |e spr|arki tBokowe powoduj zaolejenie gazu, wyBczajc rozwizania specjalne. </p> <h5 align="center">PrzykBadowe rozwizania konstrukcyjne spr|</h5> <center><span style="cursor:hand;" onClick="wnd=window.open('rysunki/5gd.html','new_w','height=450, width=350, top=0, left=0, scrollbars=yes, status=yes, toolbar=no, resizable=yes, location=no')"> <img src="rysunki/5g.gif" ><br></span> </center> <p align=center><span>Schemat urzdzenia spr|arkowego dwustopniowego do powietrza</span></p> <center><span style="cursor:hand;" onClick="wnd=window.open('rysunki/6gd.html','new_w','height=450, width=350, top=0, left=0, scrollbars=yes, status=yes, toolbar=no, resizable=yes, location=no')"> <img src="rysunki/6g.gif" ><br></span> </center> <p align=center><span>Dwustopniowa spr|arka powietrza w ukBadzie W</span></p> <center><span style="cursor:hand;" onClick="wnd=window.open('rysunki/7gd.html','new_w','height=450, width=350, top=0, left=0, scrollbars=yes, status=yes, toolbar=no, resizable=yes, location=no')"> <img src="rysunki/7g.gif" ><br></span> </center> <p align=center><span>Dwustopniowa spr|arka powietrza w ukBadzie L chBodzona wod</span></p> </td> <td width="50%" height="15" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> </tr> <tr> <td width="50%" height="13" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> <td colspan="3" width="751" height="13" valign="top" bgcolor="black" background="../obrazy/dol.jpg" style="border-width:0; border-color:#6600CC; border-style:solid; color:000000; font-weight:bold; ">&nbsp;</td> <td width="50%" height="13" valign="top" style="margin:0; padding:0; "> </td> </tr> <tr> <td width="50%" height="13" valign="top" bgcolor="black" > </td> <td colspan="3" width="751" height="30" valign="top" bgcolor="black" > <p>&nbsp</p> </td> <td width="50%" height="13" valign="top" bgcolor="black" > </td> </tr> <tr> <td width="50%" height="13" valign="top" bgcolor="black" > </td> <td colspan="3" width="751" height="30" valign="top" bgcolor="black" style="border-width:0; border-color:#6600CC; border-style:solid; "> <p align="center"><a href="mailto:%20kreator31@interia.pl"><img src="../obrazy/mail.gif" style="border-width:0;"></a><br>&nbsp;</p> </td> <td width="50%" height="13" valign="top" bgcolor="black" > </td> </tr> </table> </BODY> </HTML>